ਮਨ ਮਹਿ ਕ੍ਰੋਧੁ ਮਹਾ ਅਹੰਕਾਰਾ ॥જે વ્યક્તિનું મન ક્રોધ અને અહંકારથી ભરેલું છે, ਪੂਜਾ ਕਰਹਿ ਬਹੁਤੁ ਬਿਸਥਾਰਾ ॥અલબત્ત, તે ઘંટ વગાડીને, ફૂલ ચઢાવીને અનેક રીતે પ્રાર્થના કરી રહ્યો છે. ਕਰਿ ਇਸਨਾਨੁ ਤਨਿ ਚਕ੍ਰ ਬਣਾਏ ॥તે નિયમિત સ્નાન કરીને તિલક લગાવવાનું ચાલુ રાખે પરંતુ ਅੰਤਰ ਕੀ ਮਲੁ ਕਬ ਹੀ ਨ ਜਾਏ ॥੧॥તેના મનની મલિનતા ક્યારેય દૂર
ਹਉਮੈ ਵਿਚਿ ਜਾਗ੍ਰਣੁ ਨ ਹੋਵਈ ਹਰਿ ਭਗਤਿ ਨ ਪਵਈ ਥਾਇ ॥અભિમાનમાં લીન થવાથી જાગૃતિ મળતી નથી કે પરમાત્માની ભક્તિ સફળ થતી નથી. ਮਨਮੁਖ ਦਰਿ ਢੋਈ ਨਾ ਲਹਹਿ ਭਾਇ ਦੂਜੈ ਕਰਮ ਕਮਾਇ ॥੪॥મન મરજી કરવાવાળો દ્વેતભાવમાં કર્મ કરે છે, જેના કારણે તેને ક્યાંય પણ આશરો મળતો નથી ||૪|| ਧ੍ਰਿਗੁ ਖਾਣਾ ਧ੍ਰਿਗੁ ਪੈਨੑਣਾ ਜਿਨੑਾ ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਪਿਆਰੁ
ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੩ ਬਿਭਾਸપ્રભાતી મહેલ ૩ બિભાસ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥એક શાશ્વત પરમાત્મા છે જે સદગુરૂની કૃપાથી મળે છે ਗੁਰ ਪਰਸਾਦੀ ਵੇਖੁ ਤੂ ਹਰਿ ਮੰਦਰੁ ਤੇਰੈ ਨਾਲਿ ॥હે જિજ્ઞાસુ! ગુરુની કૃપાથી તમે જુઓ, પરમાત્માનું ઘર તમારી સાથે છે. ਹਰਿ ਮੰਦਰੁ ਸਬਦੇ ਖੋਜੀਐ ਹਰਿ ਨਾਮੋ ਲੇਹੁ ਸਮ੍ਹ੍ਹਾਲਿ ॥੧॥તે ગુરુના શબ્દથી જ શોધાય છે, માટે હરિનામનું ભજન
ਭਉ ਖਾਣਾ ਪੀਣਾ ਸੁਖੁ ਸਾਰੁ ॥ઈશ્વરના ભયમાં જીવવું એટલે ખાવું, પીવું અને ખુશ રહેવું. ਹਰਿ ਜਨ ਸੰਗਤਿ ਪਾਵੈ ਪਾਰੁ ॥હરિનો ભક્ત સત્સંગમાં સંસાર સાગરમાંથી મુક્ત થઈ જાય છે. ਸਚੁ ਬੋਲੈ ਬੋਲਾਵੈ ਪਿਆਰੁ ॥તે સાચું બોલે છે અને પ્રેમની ભાષા બોલતો રહે છે. ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਕਰਣੀ ਹੈ ਸਾਰੁ ॥੭॥ગુરુનો ઉપદેશ જ તેના માટે ઉત્તમ કર્મ
ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੧ ਦਖਣੀ ॥પ્રભાતી મહેલ ૧ દખણી ਗੋਤਮੁ ਤਪਾ ਅਹਿਲਿਆ ਇਸਤ੍ਰੀ ਤਿਸੁ ਦੇਖਿ ਇੰਦ੍ਰੁ ਲੁਭਾਇਆ ॥તપસ્વી ગૌતમની સુંદર સ્ત્રી અહલ્યાને જોઈને દેવરાજ ઈન્દ્ર મુગ્ધ થઇ ગયા. ਸਹਸ ਸਰੀਰ ਚਿਹਨ ਭਗ ਹੂਏ ਤਾ ਮਨਿ ਪਛੋਤਾਇਆ ॥੧॥તેથી તેણે તેની સાથે કપટથી સંભોગ કર્યો) જ્યારે ગૌતમએ તેને શ્રાપ આપ્યો, ત્યારે તેના શરીર પર યોનિના હજારો નિશાન બન્યા,
ਧਾਵਤੁ ਰਾਖੈ ਠਾਕਿ ਰਹਾਏ ॥એનાથી ચંચળ મન કાબુ થઇ જાય છે અને ਸਚਾ ਨਾਮੁ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ॥੪॥સાચું નામ મનમાં સ્થિત થઇ જાય છે || ૪ || ਬਿਸਮ ਬਿਨੋਦ ਰਹੇ ਪਰਮਾਦੀ ॥આનંદ ઉત્પન્ન કરવાવાળી રમતો અને ભવ્યતા ખતમ થઇ જાય છે. ਗੁਰਮਤਿ ਮਾਨਿਆ ਏਕ ਲਿਵ ਲਾਗੀ ॥ગુરુના ઉપદેશ પર આધાર રાખીને, વ્યક્તિ ઈશ્વરમાં ધ્યાન રાખે છે.
ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਅਸਟਪਦੀਆ ਮਹਲਾ ੧ ਬਿਭਾਸપ્રભાતી અષ્ટપદી મહેલ ૧ બિભાસ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥એક શાશ્વત પરમાત્મા છે જે સદગુરૂની કૃપાથી મળે છે ਦੁਬਿਧਾ ਬਉਰੀ ਮਨੁ ਬਉਰਾਇਆ ॥પાગલ દ્વિધાએ આ મનને પણ પાગલ બનાવી દીધું છે. ਝੂਠੈ ਲਾਲਚਿ ਜਨਮੁ ਗਵਾਇਆ ॥ખોટા લોભમાં ફસાઈને અમૂલ્ય જીવન ગુમાવ્યું છે. ਲਪਟਿ ਰਹੀ ਫੁਨਿ ਬੰਧੁ ਨ ਪਾਇਆ ॥તે જીવતંત્રને એવી રીતે
ਗੁਰ ਸਬਦੇ ਕੀਨਾ ਰਿਦੈ ਨਿਵਾਸੁ ॥੩॥ગુરુનો ઉપદેશ હૃદયમાં વસી ગયો છે || ૩ || ਗੁਰ ਸਮਰਥ ਸਦਾ ਦਇਆਲ ॥ગુરુ સર્વશક્તિમાન અને હંમેશા દયાળુ છે. ਹਰਿ ਜਪਿ ਜਪਿ ਨਾਨਕ ਭਏ ਨਿਹਾਲ ॥੪॥੧੧॥નાનકે કહ્યું છે કે ઈશ્વરનો જાપ કરવાથી વ્યક્તિ પ્રસન્ન થાય છે.|| ૪ || ૧૧ || ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥પ્રભાતી મહેલ ૫ || ਗੁਰੁ ਗੁਰੁ ਕਰਤ
ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਸਦਾ ਸਦ ਅਟਲਾ ॥ગુરુના શબ્દ સદૈવ અટલ છે ਗੁਰ ਕੀ ਬਾਣੀ ਜਿਸੁ ਮਨਿ ਵਸੈ ॥ ਦੂਖੁ ਦਰਦੁ ਸਭੁ ਤਾ ਕਾ ਨਸੈ ॥੧॥જેના મનમાં ગુરુની વાણી સ્થિર થાય છે, તેના તમામ દુ:ખ અને પીડા દૂર થઈ જાય છે || ૧ || ਹਰਿ ਰੰਗਿ ਰਾਤਾ ਮਨੁ ਰਾਮ ਗੁਨ ਗਾਵੈ ॥પરમાત્માના રંગમાં લીન થયેલું મન
ਆਠ ਪਹਰ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਧਿਆਈ ਸਦਾ ਸਦਾ ਗੁਨ ਗਾਇਆ ॥અમે તો આઠ પ્રહર પરબ્રહ્મનું ધ્યાન કર્યું છે અને સદૈવ એના ગુણ ગાતા રહીયે છીએ ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਮੇਰੇ ਪੂਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਗੁਰੁ ਪਾਇਆ ॥੪॥੪॥નાનક કથન કરે છે કે પરબ્રહ્મ ગુરુને મેળવીને મારા મનોરથ પુરા થઇ ગયા છે ||૪||૪|| ਪ੍ਰਭਾਤੀ ਮਹਲਾ ੫ ॥પ્રભાતી મહેલ ૫ ਸਿਮਰਤ ਨਾਮੁ ਕਿਲਬਿਖ