ਸਤਿਗੁਰੁ ਗੁਰੁ ਸੇਵਿ ਅਲਖ ਗਤਿ ਜਾ ਕੀ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮਦਾਸੁ ਤਾਰਣ ਤਰਣੰ ॥੨॥સદ્દગુરુ રામદાસની સેવા કરો, તેમનો મહિમા અવર્ણનીય છે, હકીકતમાં શ્રી ગુરુ રામદાસ એ જહાજ છે જે વિશ્વ-સમુદ્રને પાર કરે છે || ૨ || ਸੰਸਾਰੁ ਅਗਮ ਸਾਗਰੁ ਤੁਲਹਾ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਗੁਰੂ ਮੁਖਿ ਪਾਯਾ ॥આ સંસાર એક અમર્યાદ સાગર છે, જેના દ્વારા પરમાત્માનું નામ મેળવવા માટે
ਗੁਰੂ ਗੁਰੁ ਗੁਰੁ ਕਰਹੁ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਪਾਈਐ ॥ગુરુના ગુણ અને મહિમા ગાઓ, કારણ કે ઈશ્વર ગુરુથી જ પ્રાપ્ત થાય છે. ਉਦਧਿ ਗੁਰੁ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰ ਬੇਅੰਤੁ ਹਰਿ ਨਾਮ ਨਗ ਹੀਰ ਮਣਿ ਮਿਲਤ ਲਿਵ ਲਾਈਐ ॥ગુરુ ગહન-ગંભીર, અનંત અને પ્રેમનો સાગર છે, તેનું ધ્યાન કરવાથી જ હરિનામ સ્વરૂપે મોતી, હીરા અને રત્નો મળે છે. ਫੁਨਿ ਗੁਰੂ ਪਰਮਲ
ਤਾਰਣ ਤਰਣ ਸਮ੍ਰਥੁ ਕਲਿਜੁਗਿ ਸੁਨਤ ਸਮਾਧਿ ਸਬਦ ਜਿਸੁ ਕੇਰੇ ॥કળિયુગમાં તે એકલો જ પોતાની જાતને સંસારના બંધનોમાંથી મુક્ત કરવા તેમજ બધી કલા સક્ષમ છે, તેમના પવિત્ર ઉપદેશો સાંભળીને આત્મા ઈશ્વરના ધ્યાનમાં લીન થઈ જાય છે. ਫੁਨਿ ਦੁਖਨਿ ਨਾਸੁ ਸੁਖਦਾਯਕੁ ਸੂਰਉ ਜੋ ਧਰਤ ਧਿਆਨੁ ਬਸਤ ਤਿਹ ਨੇਰੇ ॥તે સુખ આપનાર સૂર્ય છે, જે તેની સંભાળ રાખે
ਨਲੵ ਕਵਿ ਪਾਰਸ ਪਰਸ ਕਚ ਕੰਚਨਾ ਹੁਇ ਚੰਦਨਾ ਸੁਬਾਸੁ ਜਾਸੁ ਸਿਮਰਤ ਅਨ ਤਰ ॥ કવિ નલ્હએ કહ્યું છે કે ગુરુ રામદાસના રૂપમાં પારસના સ્પર્શથી હું કંચન જેવો બન્યો છું, જેમ અન્ય વૃક્ષો અને છોડ ચંદનની સુગંધથી સુગંધિત બને છે. ਜਾ ਕੇ ਦੇਖਤ ਦੁਆਰੇ ਕਾਮ ਕ੍ਰੋਧ ਹੀ ਨਿਵਾਰੇ ਜੀ ਹਉ ਬਲਿ ਬਲਿ ਜਾਉ ਸਤਿਗੁਰ ਸਾਚੇ ਨਾਮ ਪਰ
ਸੇਜ ਸਧਾ ਸਹਜੁ ਛਾਵਾਣੁ ਸੰਤੋਖੁ ਸਰਾਇਚਉ ਸਦਾ ਸੀਲ ਸੰਨਾਹੁ ਸੋਹੈ ॥હે ગુરુ રામદાસ! તમે આદરની પથારી બિછાવી છે, સરળ પ્રકૃતિની છત્ર સ્થાપિત કરી છે, કૃપાના રૂપમાં સંતોષની સ્થાપના કરી છે અને હંમેશા નમ્રતાનું બખ્તર પહેર્યું છે, જે ખૂબ સુંદર લાગે છે. ਗੁਰ ਸਬਦਿ ਸਮਾਚਰਿਓ ਨਾਮੁ ਟੇਕ ਸੰਗਾਦਿ ਬੋਹੈ ॥તમે ગુરુની સૂચના પ્રમાણે જીવન-વ્યવહાર અપનાવ્યો છે
ਸਤਗੁਰਿ ਦਯਾਲਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ੍ਹਾਯਾ ਤਿਸੁ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਵਸਿ ਪੰਚ ਕਰੇ ॥તેમના સાચા ગુરુ અમરદાસજીએ દયાળુ બનીને તેમના મનમાં હરિનામને દૃઢ બનાવ્યું, જેમની કૃપાથી તેમણે પાંચ જાતીય દુર્ગુણોને વશ કર્યા. ਕਵਿ ਕਲੵ ਠਕੁਰ ਹਰਦਾਸ ਤਨੇ ਗੁਰ ਰਾਮਦਾਸ ਸਰ ਅਭਰ ਭਰੇ ॥੩॥કવિ કલસહાર કહે છે કે ઠાકુર હરદાસજીના પુત્ર ગુરુ રામદાસ જી, ખાલી હૃદયના તળાવોને પાણીથી ભરી
ਕਹਤਿਅਹ ਕਹਤੀ ਸੁਣੀ ਰਹਤ ਕੋ ਖੁਸੀ ਨ ਆਯਉ ॥તેમના મહાન ઉપદેશો સાંભળ્યા પરંતુ તેમના જીવન અને આચારથી મન પ્રસન્ન ન થયું (એટલે કે તેઓ મોટી-મોટી વાતો કરતા હતા પરંતુ તેમના આચરણથી હૃદય દુઃખી થતું હતું). ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਛੋਡਿ ਦੂਜੈ ਲਗੇ ਤਿਨੑ ਕੇ ਗੁਣ ਹਉ ਕਿਆ ਕਹਉ ॥હરિનામ સિવાય જેઓ દ્વૈત (સાંસારિક આસક્તિ)માં મગ્ન છે, જે
ਇਕੁ ਬਿੰਨਿ ਦੁਗਣ ਜੁ ਤਉ ਰਹੈ ਜਾ ਸੁਮੰਤ੍ਰਿ ਮਾਨਵਹਿ ਲਹਿ ॥જેવ્યક્તિગુરુનીઉપદેશલઈનેએકઈશ્વરનેસમજેછેતેનુંદ્વૈતપણુંદૂરથાયછે ਜਾਲਪਾ ਪਦਾਰਥ ਇਤੜੇ ਗੁਰ ਅਮਰਦਾਸਿ ਡਿਠੈ ਮਿਲਹਿ ॥੫॥੧੪॥ભટજલાપનુંએકવિધાનછેકેઆબધાંફળગુરુઅમરદાસજીનાદર્શનથીજમળેછે૫૧૪ ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾਰੁ ਸੁ ਦ੍ਰਿੜੁ ਨਾਨਕਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿਅਉ ॥ગુરુનાનકદેવજીએઈશ્વરનુંશાશ્વતનામતેમનાહૃદયમાંસ્થિરકર્યુંહતું ਤਾ ਤੇ ਅੰਗਦੁ ਲਹਣਾ ਪ੍ਰਗਟਿ ਤਾਸੁ ਚਰਣਹ ਲਿਵ ਰਹਿਅਉ ॥તેમનાથીભાઈલહનાસિંહાસનપરચઢ્યાપછીગુરુઅંગદદેવતરીકેપ્રખ્યાતથયા ਤਿਤੁ ਕੁਲਿ ਗੁਰ ਅਮਰਦਾਸੁ ਆਸਾ ਨਿਵਾਸੁ ਤਾਸੁ ਗੁਣ ਕਵਣ ਵਖਾਣਉ ॥જેનુંધ્યાનતેમનાગુરુગુરુનાનકનાચરણોમાંલીનથયુંહતું ਜੋ ਗੁਣ ਅਲਖ ਅਗੰਮ ਤਿਨਹ ਗੁਣ ਅੰਤੁ
ਇਕੁ ਬਿੰਨਿ ਦੁਗਣ ਜੁ ਤਉ ਰਹੈ ਜਾ ਸੁਮੰਤ੍ਰਿ ਮਾਨਵਹਿ ਲਹਿ ॥જે વ્યક્તિ ગુરુની ઉપદેશ લઈને એક ઈશ્વરને સમજે છે, તેનું દ્વૈતપણું દૂર થાય છે. ਜਾਲਪਾ ਪਦਾਰਥ ਇਤੜੇ ਗੁਰ ਅਮਰਦਾਸਿ ਡਿਠੈ ਮਿਲਹਿ ॥੫॥੧੪॥ભટ જલાપનું એક વિધાન છે કે આ બધાં ફળ ગુરુ અમરદાસજીના દર્શનથી જ મળે છે. || ૫ || ૧૪ || ਸਚੁ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾਰੁ ਸੁ
ਸਕਯਥੁ ਜਨਮੁ ਕਲੵੁਚਰੈ ਗੁਰੁ ਪਰਸੵਿਉ ਅਮਰ ਪ੍ਰਗਾਸੁ ॥੮॥કવિ કલ્હ કહે છે કે જે લોકોને વિશ્વ પ્રસિદ્ધ શ્રી ગુરુ અમરદાસજીના દર્શન થયા, તેમનું જીવન સફળ થયું. ਬਾਰਿਜੁ ਕਰਿ ਦਾਹਿਣੈ ਸਿਧਿ ਸਨਮੁਖ ਮੁਖੁ ਜੋਵੈ ॥ગુરુ અમરદાસજીના જમણા હાથમાં પદ્મ સ્થિત છે અને સિદ્ધિઓ તેમના ચહેરા તરફ જોઈ રહી છે. ਰਿਧਿ ਬਸੈ ਬਾਂਵਾਂਗਿ ਜੁ ਤੀਨਿ ਲੋਕਾਂਤਰ ਮੋਹੈ ॥રિદ્ધિઓ