ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਣੇ ਸਿ ਮਨਮੁਖ ਕਹੀਅਹਿ ਨਾ ਉਰਵਾਰਿ ਨ ਪਾਰੇ ॥੩॥તેને મનમુખ કહેવાય છે, જે ભ્રમમાં ફસાઈને કુમાર્ગગામી થઈ ગયો છે અને આ રીતનો મનુષ્ય લોક-પરલોક ક્યાંયનો પણ રહેતો નથી. ਜਿਸ ਨੋ ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਸੋਈ ਜਨੁ ਪਾਏ ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਸਮ੍ਹ੍ਹਾਲੇ ॥જેના પર પરમાત્મા પોતાની કરુણા-દ્રષ્ટિ કરે છે તે જ તેને મેળવી લે છે અને ગુરુના
ਐਸਾ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨ ਦੇਉ ॥હે પવિત્રસ્વરૂપ! તારું નામ સર્વસુખ તેમજ મુક્તિ અપાવે છે, તેથી આ જ દેજે! ਹਉ ਜਾਚਿਕੁ ਤੂ ਅਲਖ ਅਭੇਉ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥તું અદ્રશ્ય તેમજ અભેદ છે અને હું તારા નામનો યાચક છું ॥૧॥વિરામ॥ ਮਾਇਆ ਮੋਹੁ ਧਰਕਟੀ ਨਾਰਿ ॥માયાનો મોહ તે કુલટા સ્ત્રીના પ્રેમ જેવો છે, ਭੂੰਡੀ ਕਾਮਣਿ ਕਾਮਣਿਆਰਿ ॥જે વેશ તેમજ જાદુ-ટોણા
ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥એક શાશ્વત પરમાત્મા છે જે બધી જગ્યાએ વ્યાપ્ત છે ભય રહિત છે વેર હિત છે જેનું સ્વરૂપ કાળથી પરે છે, જે યોનિઓમાં નથી ભટકતો જેનો પ્રકાશ તેની મેળાએ છે અને જે સદગુરૂની કૃપાથી મળે છે ਰਾਗੁ ਬਿਲਾਵਲੁ ਮਹਲਾ ੧ ਚਉਪਦੇ ਘਰੁ ੧ ॥રાગ
ਕਿਆ ਤੂ ਸੋਇਆ ਜਾਗੁ ਇਆਨਾ ॥હે પાગલ મનુષ્ય! તું શા માટે અજ્ઞાનની ઊંઘમાં સુતેલ છે જાગી જા. ਤੈ ਜੀਵਨੁ ਜਗਿ ਸਚੁ ਕਰਿ ਜਾਨਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥તે જગતમાં જીવનને સત્ય સમજી લીધું છે ॥૧॥વિરામ॥ ਜਿਨਿ ਜੀਉ ਦੀਆ ਸੁ ਰਿਜਕੁ ਅੰਬਰਾਵੈ ॥જે પરમાત્માએ જીવન આપ્યું છે, તે જ આહાર આપીને સંભાળ પણ કરે છે. ਸਭ ਘਟ ਭੀਤਰਿ
ਸੂਹੀ ਕਬੀਰ ਜੀਉ ਲਲਿਤ ॥સુહી કબીર જીવ લલિત॥ ਥਾਕੇ ਨੈਨ ਸ੍ਰਵਨ ਸੁਨਿ ਥਾਕੇ ਥਾਕੀ ਸੁੰਦਰਿ ਕਾਇਆ ॥હે જીવ! જોઈ-જોઈને તારી આંખ થાકી ચુકી છે, સાંભળી-સાંભળીને તારા કાન પણ થાકી ચૂક્યા છે અને તારું સુંદર શરીર પણ થાકી ચૂક્યું છે. ਜਰਾ ਹਾਕ ਦੀ ਸਭ ਮਤਿ ਥਾਕੀ ਏਕ ਨ ਥਾਕਸਿ ਮਾਇਆ ॥੧॥ગઢપણ આવવાથી તારી આખી અક્કલ પણ
ਕਿਉ ਨ ਮਰੀਜੈ ਰੋਇ ਜਾ ਲਗੁ ਚਿਤਿ ਨ ਆਵਹੀ ॥੧॥જ્યાં સુધી તું મારા મનમાં આવીને વસતો નથી, ત્યાં સુધી શા માટે નહીં હું રોઈ રોઈને મૃત્યુને પ્રાપ્ત થઈ જાઉં ॥૧॥ ਮਃ ੨ ॥મહેલ ૨॥ ਜਾਂ ਸੁਖੁ ਤਾ ਸਹੁ ਰਾਵਿਓ ਦੁਖਿ ਭੀ ਸੰਮ੍ਹ੍ਹਾਲਿਓਇ ॥જો સુખ હોય તો પણ પતિ-પ્રભુને સ્મરણ કર અને દુઃખમાં પણ તેની સ્મૃતિમાં
ਘਰੁ ਦਰੁ ਪਾਵੈ ਮਹਲੁ ਨਾਮੁ ਪਿਆਰਿਆ ॥તેને નામથી પ્રેમ કરીને પ્રભુનો દરવાજો-ઘર મેળવી લીધો છે. ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਇਆ ਨਾਮੁ ਹਉ ਗੁਰ ਕਉ ਵਾਰਿਆ ॥તેને ગુરુના માધ્યમથી નામને પ્રાપ્ત કર્યું છે, હું તે ગુરુ પર બલિહાર જાઉં છું. ਤੂ ਆਪਿ ਸਵਾਰਹਿ ਆਪਿ ਸਿਰਜਨਹਾਰਿਆ ॥੧੬॥હે સર્જનહાર! તું પોતે બધાને સંવારનાર છે ॥૧૬॥ ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥શ્લોક મહેલ ૧॥
ਸਲੋਕ ਮਃ ੧ ॥શ્લોક મહેલ ૧॥ ਚੋਰਾ ਜਾਰਾ ਰੰਡੀਆ ਕੁਟਣੀਆ ਦੀਬਾਣੁ ॥ચોરો, વ્યભિચારીઓ, વેશ્યાઓ તથા દલાલોના એટલા ગાઢ સંબંધ હોય છે કે તેની મહેફિલ લાગેલી જ રહે છે. ਵੇਦੀਨਾ ਕੀ ਦੋਸਤੀ ਵੇਦੀਨਾ ਕਾ ਖਾਣੁ ॥દુષ્ટોની દુષ્ટ લોકોથી દોસ્તી થાય છે અને તેનો પરસ્પર ખાવા-પીવાનું તેમજ મેલજોલ બની રહે છે. ਸਿਫਤੀ ਸਾਰ ਨ ਜਾਣਨੀ ਸਦਾ ਵਸੈ
ਪਉੜੀ ॥પગથિયું॥ ਹਰਿ ਸਾਲਾਹੀ ਸਦਾ ਸਦਾ ਤਨੁ ਮਨੁ ਸਉਪਿ ਸਰੀਰੁ ॥પોતાનું શરીર-મન તેમજ શરીર બધું સોંપીને હંમેશા પરમાત્માની સ્તુતિ કર. ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਸਚੁ ਪਾਇਆ ਸਚਾ ਗਹਿਰ ਗੰਭੀਰੁ ॥ગુરુના ઉપદેશ દ્વારા સત્યને મેળવી શકાય છે, જે ગહન ગંભીર તેમજ શાશ્વત છે. ਮਨਿ ਤਨਿ ਹਿਰਦੈ ਰਵਿ ਰਹਿਆ ਹਰਿ ਹੀਰਾ ਹੀਰੁ ॥પરમાત્મારૂપી અણમોલ હીરો શરીર મન બધામાં હાજર
ਜੁਗ ਚਾਰੇ ਸਭ ਭਵਿ ਥਕੀ ਕਿਨਿ ਕੀਮਤਿ ਹੋਈ ॥આખી દુનિયા ચારેય યુગ ભટકતાં થાકી ગઈ છે પરંતુ કોઈએ પણ તેનું મૂલ્યાંકન મેળવ્યું નથી. ਸਤਿਗੁਰਿ ਏਕੁ ਵਿਖਾਲਿਆ ਮਨਿ ਤਨਿ ਸੁਖੁ ਹੋਈ ॥સદ્દગુરૂએ મને એક પરમાત્મા દેખાડી દીધો છે, જેનાથી મન-શરીર સુખી થઈ ગયું છે. ਗੁਰਮੁਖਿ ਸਦਾ ਸਲਾਹੀਐ ਕਰਤਾ ਕਰੇ ਸੁ ਹੋਈ ॥੭॥ગુરુના માધ્યમથી હંમેશા પરમાત્માની સ્તુતિ