ਸਰਬ ਨਿਰੰਜਨ ਪੁਰਖੁ ਸੁਜਾਨਾ ॥તે નિરંજન પરમપુરુષ ખૂબ ચતુર છે, સર્વવ્યાપી છે. ਅਦਲੁ ਕਰੇ ਗੁਰ ਗਿਆਨ ਸਮਾਨਾ ॥આ બધા જીવોનો ન્યાય કરે છે અને ગુરુના જ્ઞાન દ્વારા તેની પ્રાપ્તિ સંભવ છે. ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਲੈ ਗਰਦਨਿ ਮਾਰੇ ਹਉਮੈ ਲੋਭੁ ਚੁਕਾਇਆ ॥੬॥તે કામ, ક્રોધને ગળાથી પકડીને નાશ કરી દે અને અભિમાન-લોભને મટાડી દે છે ॥૬॥ ਸਚੈ ਥਾਨਿ
ਤੂ ਦਾਤਾ ਹਮ ਸੇਵਕ ਤੇਰੇ ॥તું અમારો દાતા છે અને અમે તારા સેવક છીએ. ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਮੁ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਦੀਜੈ ਗੁਰਿ ਗਿਆਨ ਰਤਨੁ ਦੀਪਾਇਆ ॥੬॥કૃપા કરીને નામ અમૃત આપ, ગુરુથી જ્ઞાન રત્નનો દીવો અલોકીત કર્યો છે ॥૬॥ ਪੰਚ ਤਤੁ ਮਿਲਿ ਇਹੁ ਤਨੁ ਕੀਆ ॥પાંચ તત્વોથી આ શરીર બનાવ્યું છે, ਆਤਮ ਰਾਮ ਪਾਏ ਸੁਖੁ ਥੀਆ ॥તેમાં આત્માના
ਸਾਮ ਵੇਦੁ ਰਿਗੁ ਜੁਜਰੁ ਅਥਰਬਣੁ ॥ઋગ્વેદ, સામવેદ, યજુર્વેદ તેમજ અથર્વવેદ – ਬ੍ਰਹਮੇ ਮੁਖਿ ਮਾਇਆ ਹੈ ਤ੍ਰੈ ਗੁਣ ॥બ્રહ્માના મુખથી નીકળેલ ત્રિગુણાત્મક માયારૂપી જ છે. ਤਾ ਕੀ ਕੀਮਤਿ ਕਹਿ ਨ ਸਕੈ ਕੋ ਤਿਉ ਬੋਲੇ ਜਿਉ ਬੋਲਾਇਦਾ ॥੯॥પ્રભુ મહિમાની સાચી કિંમત કોઈ આંકી શકતું નથી, જીવ તેમ જ બોલે છે, જેમ તે બોલાવે છે ॥૯॥ ਸੁੰਨਹੁ ਸਪਤ
ਗੁਰਮੁਖਿ ਹੋਇ ਸੁ ਹੁਕਮੁ ਪਛਾਣੈ ਮਾਨੈ ਹੁਕਮੁ ਸਮਾਇਦਾ ॥੯॥જે ગુરુમુખ હોય છે, તે પ્રભુના હુકમને ઓળખતો અને માનીને તેના હુકમમાં જ સમાઈ જાય છે ॥૯॥ ਹੁਕਮੇ ਆਇਆ ਹੁਕਮਿ ਸਮਾਇਆ ॥દરેક જીવ પ્રભુના હુકમથી જ ઉત્પન્ન થયો છે અને હુકમથી જ તેમાં જોડાઈ ગયો છે. ਹੁਕਮੇ ਦੀਸੈ ਜਗਤੁ ਉਪਾਇਆ ॥આખું દ્રષ્ટિમાન જગત તેના હુકમથી જ ઉત્પન્ન
ਵਰਨ ਭੇਖ ਨਹੀ ਬ੍ਰਹਮਣ ਖਤ੍ਰੀ ॥ત્યારે બ્રાહ્મણ-ક્ષત્રિય વગેરે વર્ણ તેમજ સંપ્રદાય સુધી નહોતું, ਦੇਉ ਨ ਦੇਹੁਰਾ ਗਊ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ॥કોઈ દેવતા, મંદિર, ગાય તેમજ ગાયત્રી મંત્રનું પણ અસ્તિત્વ નહોતું, ਹੋਮ ਜਗ ਨਹੀ ਤੀਰਥਿ ਨਾਵਣੁ ਨਾ ਕੋ ਪੂਜਾ ਲਾਇਦਾ ॥੧੦॥તે સમયે હોમ, યજ્ઞ તેમજ તીર્થ-સ્નાન પણ નહોતું અને ન તો કોઈ પૂજા-રચનામાં લીન થતું હતું ॥૧૦॥ ਨਾ
ਹਮ ਦਾਸਨ ਕੇ ਦਾਸ ਪਿਆਰੇ ॥હે પ્રેમાળ! અમે તારા દાસના દાસ છીએ, ਸਾਧਿਕ ਸਾਚ ਭਲੇ ਵੀਚਾਰੇ ॥તે જ સાધક, સત્યવાદી તેમજ સારો છે, જે તારું ચિંતન કરે છે. ਮੰਨੇ ਨਾਉ ਸੋਈ ਜਿਣਿ ਜਾਸੀ ਆਪੇ ਸਾਚੁ ਦ੍ਰਿੜਾਇਦਾ ॥੧੦॥જે નિષ્ઠાપુર્વક નામનું મનન કરે છે, તે જીવનરમત જીતી લે છે અને સત્યમાં જ દ્રઢ રહે છે ॥૧૦॥ ਪਲੈ
ਅਨਹਦੁ ਵਾਜੈ ਭ੍ਰਮੁ ਭਉ ਭਾਜੈ ॥જ્યારે અનહદ શબ્દ વાગે છે તો મનમાંથી ભ્રમ-ભય દૂર થઈ જાય છે. ਸਗਲ ਬਿਆਪਿ ਰਹਿਆ ਪ੍ਰਭੁ ਛਾਜੈ ॥પ્રભુ બધા જીવોમાં વ્યાપ્ત થઈ રહ્યો છે અને બધા પર પોતાનો છાયો કરી રહ્યો છે. ਸਭ ਤੇਰੀ ਤੂ ਗੁਰਮੁਖਿ ਜਾਤਾ ਦਰਿ ਸੋਹੈ ਗੁਣ ਗਾਇਦਾ ॥੧੦॥હે પ્રભુ! આખી દુનિયા તારી જ બનાવેલી છે, તું
ਸਭੁ ਕੋ ਬੋਲੈ ਆਪਣ ਭਾਣੈ ॥દરેક કોઈ પોતાની ઈચ્છાથી જ બોલે છે ਮਨਮੁਖੁ ਦੂਜੈ ਬੋਲਿ ਨ ਜਾਣੈ ॥અને સ્વેચ્છાચારીને કારણે બોલવાનું જ જાણતો નથી. ਅੰਧੁਲੇ ਕੀ ਮਤਿ ਅੰਧਲੀ ਬੋਲੀ ਆਇ ਗਇਆ ਦੁਖੁ ਤਾਹਾ ਹੇ ॥੧੧॥અંધની બુદ્ધિ તેમજ બોલી અંધ છે આથી તે જન્મ-મરણનું દુઃખ ભોગવે છે ॥૧૧॥ ਦੁਖ ਮਹਿ ਜਨਮੈ ਦੁਖ ਮਹਿ ਮਰਣਾ ॥તે દુઃખમાં
ਭੂਲੇ ਸਿਖ ਗੁਰੂ ਸਮਝਾਏ ॥જો શિષ્યથી ભુલ થઈ જાય તો ગુરુ તેને સમજાવી દે છે, ਉਝੜਿ ਜਾਦੇ ਮਾਰਗਿ ਪਾਏ ॥જો તે અસત્ય રસ્તા પર જાય છે તો તેને સાચો રસ્તો આપે છે. ਤਿਸੁ ਗੁਰ ਸੇਵਿ ਸਦਾ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਦੁਖ ਭੰਜਨ ਸੰਗਿ ਸਖਾਤਾ ਹੇ ॥੧੩॥તે ગુરુની હંમેશા સેવા કર, જે બધા દુઃખ મટાડનાર, સાચો મિત્ર તેમજ
ਹਉਮੈ ਮਮਤਾ ਕਰਦਾ ਆਇਆ ॥તું અભિમાન તેમજ મમત્વ કરતો જગતમાં આવ્યો છે, ਆਸਾ ਮਨਸਾ ਬੰਧਿ ਚਲਾਇਆ ॥તમારી આશાઓ અને ઝંખનાઓ તમને બાંધી રાખે છે. ਮੇਰੀ ਮੇਰੀ ਕਰਤ ਕਿਆ ਲੇ ਚਾਲੇ ਬਿਖੁ ਲਾਦੇ ਛਾਰ ਬਿਕਾਰਾ ਹੇ ॥੧੫॥‘હુ-મારુ’ કરીને અહીં શું લઈને ચાલ્યો છે. તું તો માયારૂપી વિકારોનો રાખ લઈ ચાલ્યો છે ॥૧૫॥ ਹਰਿ ਕੀ ਭਗਤਿ ਕਰਹੁ