ਪਉੜੀ ॥પગથિયું॥ ਅਤੁਲੁ ਕਿਉ ਤੋਲੀਐ ਵਿਣੁ ਤੋਲੇ ਪਾਇਆ ਨ ਜਾਇ ॥પ્રભુ અતુલનીય છે પછી કંઈ રીતે તોલી શકાય છે તેના ગુણોને તોલ્યા વગર મેળવી પણ શકાતા નથી ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਵੀਚਾਰੀਐ ਗੁਣ ਮਹਿ ਰਹੈ ਸਮਾਇ ॥ગુરુના ઉપદેશ દ્વારા ચિંતન કરીને તેના ગુણોમાં લીન રહેવું જોઈએ ਅਪਣਾ ਆਪੁ ਆਪਿ ਤੋਲਸੀ ਆਪੇ ਮਿਲੈ ਮਿਲਾਇ ॥તે પોતે જ
ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਤਿ ਸਿਉ ਲੇਖਾ ਨਿਬੜੈ ਬਖਸੇ ਸਿਫਤਿ ਭੰਡਾਰ ॥ગુરુમુખનો સન્માનપૂર્વક હિસાબ થાય છે અને તેને સ્તુતિનો ભંડાર આપવામાં આવે છે ਓਥੈ ਹਥੁ ਨ ਅਪੜੈ ਕੂਕ ਨ ਸੁਣੀਐ ਪੁਕਾਰ ॥પરલોકમાં કોઈ પ્રયત્ન ચાલતા નથી અને ન તો કોઈ ફરિયાદ સાંભળવામાં આવે છે ਓਥੈ ਸਤਿਗੁਰੁ ਬੇਲੀ ਹੋਵੈ ਕਢਿ ਲਏ ਅੰਤੀ ਵਾਰ ॥ત્યાં સાચા ગુરુ જ મદદગાર થાય
ਧਰਮੁ ਕਰਾਏ ਕਰਮ ਧੁਰਹੁ ਫੁਰਮਾਇਆ ॥੩॥તે વિધાતા કર્મ અનુસાર સાચો ન્યાય જ કરે છે ॥૩॥ ਸਲੋਕ ਮਃ ੨ ॥શ્લોક મહેલ ૨॥ ਸਾਵਣੁ ਆਇਆ ਹੇ ਸਖੀ ਕੰਤੈ ਚਿਤਿ ਕਰੇਹੁ ॥હે સખી! શ્રાવણનો સોહામણો મહિનો આવી ગયો છે પતિ-પ્રભુનું સ્મરણ કરો ਨਾਨਕ ਝੂਰਿ ਮਰਹਿ ਦੋਹਾਗਣੀ ਜਿਨੑ ਅਵਰੀ ਲਾਗਾ ਨੇਹੁ ॥੧॥નાનકનું કહેવું છે કે જે પતિ-પ્રભુ સિવાય બીજા
ਮਨਮੁਖ ਦੂਜੀ ਤਰਫ ਹੈ ਵੇਖਹੁ ਨਦਰਿ ਨਿਹਾਲਿ ॥ધ્યાન પૂર્વક જોઈ લો સ્વેચ્છાચારી ઊંધો જ ચાલે છે ਫਾਹੀ ਫਾਥੇ ਮਿਰਗ ਜਿਉ ਸਿਰਿ ਦੀਸੈ ਜਮਕਾਲੁ ॥ફંદામાં ફસાઈને હરણની જેમ માથા પર મૃત્યુ જ નજર આવે છે ਖੁਧਿਆ ਤ੍ਰਿਸਨਾ ਨਿੰਦਾ ਬੁਰੀ ਕਾਮੁ ਕ੍ਰੋਧੁ ਵਿਕਰਾਲੁ ॥ભૂખ, તૃષ્ણા તેમજ નિંદા ખુબ ખરાબ છે અને કામ, ક્રોધ વિકરાળ ચાંડાલ સમાન છે
ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰਿ ॥੭॥ગુરુના ઉપદેશ દ્વારા પ્રભુ ભક્તિમાં લીન રહે છે ॥૭॥ ਆਪੇ ਬਖਸੇ ਦੇਇ ਪਿਆਰੁ ॥પ્રભુ કૃપા કરે છે પોતાનો પ્રેમ આપે છે ਹਉਮੈ ਰੋਗੁ ਵਡਾ ਸੰਸਾਰਿ ॥સંસારમાં અભિમાન ખુબ મોટો રોગ છે ਗੁਰ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਏਹੁ ਰੋਗੁ ਜਾਇ ॥ગુરુની કૃપાથી જ આ રોગ દૂર થાય છે ਨਾਨਕ ਸਾਚੇ ਸਾਚਿ ਸਮਾਇ ॥੮॥੧॥੩॥੫॥੮॥હે
ਬਿਨੁ ਸਤਿਗੁਰ ਕਿਨੈ ਨ ਪਾਇਓ ਮਨਿ ਵੇਖਹੁ ਕੋ ਪਤੀਆਇ ॥મનમાં સારી રીતે મનન કરીને જોઈ લો સદ્દગુરુ વગર કોઈએ પરમાત્માને મેળવ્યા નથી ਹਰਿ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਾਈਐ ਭੇਟੈ ਸਹਜਿ ਸੁਭਾਇ ॥પ્રભુની કૃપાથી સદ્દગુરુ પ્રાપ્ત થાય છે અને આધ્યાત્મિક જ તેનાથી મેળાપ થાય છે ਮਨਮੁਖ ਭਰਮਿ ਭੁਲਾਇਆ ਬਿਨੁ ਭਾਗਾ ਹਰਿ ਧਨੁ ਨ ਪਾਇ ॥੫॥સ્વેચ્છાચારી ભ્રમમાં ભુલાયેલા
ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥એક શાશ્વત પરમાત્મા છે જે સાચા ગુરુની કૃપાથી પ્રાપ્ત થાય છે ਕਰਮੁ ਹੋਵੈ ਤਾ ਸਤਿਗੁਰੁ ਪਾਈਐ ਵਿਣੁ ਕਰਮੈ ਪਾਇਆ ਨ ਜਾਇ ॥પ્રભુની કૃપા હોય તો સાચા ગુરુ પ્રાપ્ત થઈ જાય છે અને કૃપા વગર તે પ્રાપ્ત થતા નથી ਸਤਿਗੁਰੁ ਮਿਲਿਐ ਕੰਚਨੁ ਹੋਈਐ ਜਾਂ ਹਰਿ ਕੀ ਹੋਇ ਰਜਾਇ ॥੧॥જ્યારે પરમાત્મા પરમાત્માની ઈચ્છા હોય
ਸਤਿਗੁਰ ਸਬਦੀ ਪਾਧਰੁ ਜਾਣਿ ॥ગુરુની શિક્ષાથી જ માર્ગની જાણકારી થાય છે ਗੁਰ ਕੈ ਤਕੀਐ ਸਾਚੈ ਤਾਣਿ ॥ગુરુના આશરે સાચું બળ પ્રાપ્ત થાય છે ਨਾਮੁ ਸਮ੍ਹ੍ਹਾਲਸਿ ਰੂੜ੍ਹ੍ਹੀ ਬਾਣਿ ॥સુંદર વાણીથી નામ-સ્મરણ કરું છું ਥੈਂ ਭਾਵੈ ਦਰੁ ਲਹਸਿ ਪਿਰਾਣਿ ॥੨॥જો તને મંજુર હોય તો તારો દરવાજો ઓળખી લે છે ॥૨॥ ਊਡਾਂ ਬੈਸਾ ਏਕ ਲਿਵ ਤਾਰ ॥ભલે ચાલ્યો
ਕਾਗਦ ਕੋਟੁ ਇਹੁ ਜਗੁ ਹੈ ਬਪੁਰੋ ਰੰਗਨਿ ਚਿਹਨ ਚਤੁਰਾਈ ॥આ જગત કાગળનો એક કિલ્લો છે તેના રંગ, ચિન્હ ચતુરાઈ જ છે ਨਾਨੑੀ ਸੀ ਬੂੰਦ ਪਵਨੁ ਪਤਿ ਖੋਵੈ ਜਨਮਿ ਮਰੈ ਖਿਨੁ ਤਾਈਂ ॥੪॥નાનકડું ટીપું તેમજ પવન ચાલવાથી તેની શોભા સમાપ્ત થઈ જાય છે અને પળમાં જીવન મૃત્યુમાં બદલાય જાય છે॥૪॥ ਨਦੀ ਉਪਕੰਠਿ ਜੈਸੇ ਘਰੁ ਤਰਵਰੁ ਸਰਪਨਿ
ਮਲਾਰ ਮਹਲਾ ੫ ॥મલાર મહેલ ૫॥ ਹੇ ਗੋਬਿੰਦ ਹੇ ਗੋਪਾਲ ਹੇ ਦਇਆਲ ਲਾਲ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥હે ગોવિંદ, હે જગત પાલક હે દીનદયાળુ! ॥૧॥વિરામ॥ ਪ੍ਰਾਨ ਨਾਥ ਅਨਾਥ ਸਖੇ ਦੀਨ ਦਰਦ ਨਿਵਾਰ ॥੧॥હે પ્રાણનાથ! હે ગરીબોના સાથી! તું ગરીબોના દુઃખ કરવાવાળો છે ॥૧॥ ਹੇ ਸਮ੍ਰਥ ਅਗਮ ਪੂਰਨ ਮੋਹਿ ਮਇਆ ਧਾਰਿ ॥੨॥હે સર્વશક્તિમાન, અગમ્ય પરિપૂર્ણ પરમાત્મા! મારા પર