ਜਹ ਦੇਖਾ ਤਹ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ ॥੩॥પછી જ્યાં પણ દ્રષ્ટિ જાય છે, ત્યાં જ પરમાત્મા સમાયેલ લાગે છે ॥૩॥ ਅੰਤਰਿ ਸਹਸਾ ਬਾਹਰਿ ਮਾਇਆ ਨੈਣੀ ਲਾਗਸਿ ਬਾਣੀ ॥જેના અંતરમનમાં શંકા હોય છે તો બહારથી માયાના તીર તેની આંખો પર લાગે છે. ਪ੍ਰਣਵਤਿ ਨਾਨਕੁ ਦਾਸਨਿ ਦਾਸਾ ਪਰਤਾਪਹਿਗਾ ਪ੍ਰਾਣੀ ॥੪॥੨॥હે પ્રાણી! ગુરુ નાનક વિનય કરે છે કે તું પરમાત્માના
ਰਾਮਕਲੀ ਮਹਲਾ ੧ ਘਰੁ ੧ ਚਉਪਦੇરામકલી મહેલ ૧ ઘર ૧ ચારપદ ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥એક શાશ્વત પરમાત્મા છે જે બધી જગ્યાએ વ્યાપ્ત છે ભય રહિત છે વેર હિત છે જેનું સ્વરૂપ કાળથી પરે છે, જે યોનિઓમાં નથી ભટકતો જેનો પ્રકાશ તેની મેળાએ છે અને જે સદગુરૂની
ਪਾਂਡੇ ਤੁਮਰਾ ਰਾਮਚੰਦੁ ਸੋ ਭੀ ਆਵਤੁ ਦੇਖਿਆ ਥਾ ॥હે પાંડે! તારા કથન પ્રમાણે રામચંદ્રનું પણ ખુબ નામ સાંભળ્યું, ਰਾਵਨ ਸੇਤੀ ਸਰਬਰ ਹੋਈ ਘਰ ਕੀ ਜੋਇ ਗਵਾਈ ਥੀ ॥੩॥તેની લંકાનરેશ રાવણ સાથે લડાઈ થઈ અને તદુપરાંત તેને પત્ની સીતા ગુમાવી દીધી હતી ॥૩॥ ਹਿੰਦੂ ਅੰਨ੍ਹਾ ਤੁਰਕੂ ਕਾਣਾ ॥હિન્દુ અંધ છે અને તુર્ક કાના છે, ਦੁਹਾਂ ਤੇ
ਗੋਂਡ ॥ગોંડ॥ ਮੋਹਿ ਲਾਗਤੀ ਤਾਲਾਬੇਲੀ ॥નામ વગર મને એવી બેચેની થઈ જાય છે, ਬਛਰੇ ਬਿਨੁ ਗਾਇ ਅਕੇਲੀ ॥੧॥જેમ વાછરડા વગર ગાય એકલી થઈ જાય છે ॥૧॥ ਪਾਨੀਆ ਬਿਨੁ ਮੀਨੁ ਤਲਫੈ ॥જેમ પાણી વગર માછલી તડપે છે, ਐਸੇ ਰਾਮ ਨਾਮਾ ਬਿਨੁ ਬਾਪੁਰੋ ਨਾਮਾ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥તેમ જ રામ નામ વગર બિચારો નામદેવ તડપતો રહે છે ॥૧॥વિરામ॥
ਗੋਂਡ ॥ગોંડ॥ ਧੰਨੁ ਗੁਪਾਲ ਧੰਨੁ ਗੁਰਦੇਵ ॥હે પ્રભુ, હે ગુરુદેવ! તું ધન્ય છે. ਧੰਨੁ ਅਨਾਦਿ ਭੂਖੇ ਕਵਲੁ ਟਹਕੇਵ ॥આ અન્નાદિ પણ ધન્ય છે, જેને ખાઈને ભૂખ્યા મનુષ્યનું હૃદય કમળ ખીલી જાય છે ਧਨੁ ਓਇ ਸੰਤ ਜਿਨ ਐਸੀ ਜਾਨੀ ॥તે સંતજન ધન્ય છે જેને આ વાત સમજી લીધી છે અને ਤਿਨ ਕਉ ਮਿਲਿਬੋ ਸਾਰਿੰਗਪਾਨੀ ॥੧॥તેને પરમાત્મા
ਗੋਂਡ ॥ગોંડ॥ ਗ੍ਰਿਹਿ ਸੋਭਾ ਜਾ ਕੈ ਰੇ ਨਾਹਿ ॥જે મનુષ્યના ઘરમાં ધનની શોભા નથી, ਆਵਤ ਪਹੀਆ ਖੂਧੇ ਜਾਹਿ ॥તે ઘરમાં આવી ગયેલ અતિથિ ભૂખ્યો જ ચાલ્યો જાય છે. ਵਾ ਕੈ ਅੰਤਰਿ ਨਹੀ ਸੰਤੋਖੁ ॥ઘરના મુખિયાના મનમાં સંતોષ થતો નથી અને ਬਿਨੁ ਸੋਹਾਗਨਿ ਲਾਗੈ ਦੋਖੁ ॥੧॥માયારુપી સુહાગણ વગર તેના પર દોષ લાગી જાય છે ॥૧॥ ਧਨੁ
ਮਨ ਕਠੋਰੁ ਅਜਹੂ ਨ ਪਤੀਨਾ ॥તેનું સખત મન તો પણ સંતુષ્ટ થયું નહિ. ਕਹਿ ਕਬੀਰ ਹਮਰਾ ਗੋਬਿੰਦੁ ॥કબીર કહે છે કે ગોવિંદ અમારો રખેવાળ છે, ਚਉਥੇ ਪਦ ਮਹਿ ਜਨ ਕੀ ਜਿੰਦੁ ॥੪॥੧॥੪॥ભક્તન પ્રાણ તરુણાવસ્થામાંવસે છે ॥૪॥૧॥૪॥ ਗੋਂਡ ॥ગોંડ॥ ਨਾ ਇਹੁ ਮਾਨਸੁ ਨਾ ਇਹੁ ਦੇਉ ॥આ આત્મા ન તો મનુષ્ય છે અને ન તો આ દેવતા
ਰਾਗੁ ਗੋਂਡ ਬਾਣੀ ਭਗਤਾ ਕੀ ॥રાગ ગોંડ વાણી ભગત ની ਕਬੀਰ ਜੀ ਘਰੁ ੧કબીર જિ ઘર ૧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥એક શાશ્વત પરમાત્મા છે જે સાચા ગુરુની કૃપાથી પ્રાપ્ત થાય છે ਸੰਤੁ ਮਿਲੈ ਕਿਛੁ ਸੁਨੀਐ ਕਹੀਐ ॥જો કોઈ સંત મળી જાય તો તેનાથી કંઈ સાંભળવું અને કંઈ પૂછવું જોઈએ પરંતુ ਮਿਲੈ ਅਸੰਤੁ ਮਸਟਿ ਕਰਿ ਰਹੀਐ
ਗੋਂਡ ਮਹਲਾ ੫ ॥ગોંડ મહેલ ૫॥ ਸੰਤਨ ਕੈ ਬਲਿਹਾਰੈ ਜਾਉ ॥સંતો પર બલિહાર જવું જોઈએ, ਸੰਤਨ ਕੈ ਸੰਗਿ ਰਾਮ ਗੁਨ ਗਾਉ ॥સંતોની સંગે મળીને રામના ગુણ ગાતો રહે. ਸੰਤ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਕਿਲਵਿਖ ਸਭਿ ਗਏ ॥સંતોની કૃપાથી બધા પાપ દૂર થઈ જાય છે અને ਸੰਤ ਸਰਣਿ ਵਡਭਾਗੀ ਪਏ ॥੧॥સંતોની શરણ કોઈ ભાગ્યશાળી જ મેળવે છે ॥૧॥ ਰਾਮੁ
ਨਾਰਾਇਣ ਸਭ ਮਾਹਿ ਨਿਵਾਸ ॥બધા જીવોમાં હરિનો જ નિવાસ છે અને ਨਾਰਾਇਣ ਘਟਿ ਘਟਿ ਪਰਗਾਸ ॥દરેક શરીરમાં તેનો પ્રકાશ થઈ રહ્યો છે. ਨਾਰਾਇਣ ਕਹਤੇ ਨਰਕਿ ਨ ਜਾਹਿ ॥હરિનું નામ જપનાર ક્યારેય નરકમાં જતો નથી, ਨਾਰਾਇਣ ਸੇਵਿ ਸਗਲ ਫਲ ਪਾਹਿ ॥੧॥તેની પૂજા કરવાથી બધા ફળ પ્રાપ્ત થઈ જાય છે ॥૧॥ ਨਾਰਾਇਣ ਮਨ ਮਾਹਿ ਅਧਾਰ ॥હે મિત્ર!