ਤਿਸੁ ਜਨ ਕੇ ਸਭਿ ਕਾਜ ਸਵਾਰਿ ॥જેના બધા કાર્ય પૂર્ણ થઈ જાય છે. ਤਿਸ ਕਾ ਰਾਖਾ ਏਕੋ ਸੋਇ ॥હે નાનક! તેની રક્ષા કરનાર ફક્ત તે જ પરમ શક્તિ છે, ਜਨ ਨਾਨਕ ਅਪੜਿ ਨ ਸਾਕੈ ਕੋਇ ॥੪॥੪॥੧੭॥જેના સુધી કોઈ પહોંચી શકતું નથી ॥૪॥૪॥૧૭॥ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫ ॥ભૈરઉ મહેલ ૫॥ ਤਉ ਕੜੀਐ ਜੇ ਹੋਵੈ ਬਾਹਰਿ ॥ઇજા તો
ਅਹੰਬੁਧਿ ਦੁਰਮਤਿ ਹੈ ਮੈਲੀ ਬਿਨੁ ਗੁਰ ਭਵਜਲਿ ਫੇਰਾ ॥੩॥અહંથી ભરેલી બુદ્ધિ ગંદી છે, ગુરુ વગર સંસાર- સમુદ્રનું ચક્ર લાગી રહે છે ॥૩॥ ਹੋਮ ਜਗ ਜਪ ਤਪ ਸਭਿ ਸੰਜਮ ਤਟਿ ਤੀਰਥਿ ਨਹੀ ਪਾਇਆ ॥હોમ, યજ્ઞ, જપ-તપ, ધીરજ તેમજ તટ-તીર્થથી પ્રભુ પ્રાપ્ત થતો નથી. ਮਿਟਿਆ ਆਪੁ ਪਏ ਸਰਣਾਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਨਕ ਜਗਤੁ ਤਰਾਇਆ ॥੪॥੧॥੧੪॥નાનકનો ફરમાન છે કે જો
ਨਾਮ ਬਿਨਾ ਸਭ ਦੁਨੀਆ ਛਾਰੁ ॥੧॥પ્રભુ-નામ સિવાય આખી દુનિયા ધૂળ સમાન છે ॥૧॥ ਅਚਰਜੁ ਤੇਰੀ ਕੁਦਰਤਿ ਤੇਰੇ ਕਦਮ ਸਲਾਹ ॥તારી બનાવેલ કુદરત અદભુત છે અને તારો ઉપકાર પણ પ્રશંસનીય છે. ਗਨੀਵ ਤੇਰੀ ਸਿਫਤਿ ਸਚੇ ਪਾਤਿਸਾਹ ॥੨॥હે સાચા બાદશાહ! તારી સ્તુતિનું કોઈ મૂલ્ય નથી ॥૨॥ ਨੀਧਰਿਆ ਧਰ ਪਨਹ ਖੁਦਾਇ ॥હે ખુદા! બેસહારા લોકોનો તું જ સહારો
ਖਟੁ ਸਾਸਤ੍ਰ ਮੂਰਖੈ ਸੁਨਾਇਆ ॥મુર્ખને છ શાસ્ત્ર સંભળાવવા એમ નિરર્થક છે, ਜੈਸੇ ਦਹ ਦਿਸ ਪਵਨੁ ਝੁਲਾਇਆ ॥੩॥જેમ દસેય દિશાઓમાં વાયુ પ્રસરી જાય છે ॥૩॥ ਬਿਨੁ ਕਣ ਖਲਹਾਨੁ ਜੈਸੇ ਗਾਹਨ ਪਾਇਆ ॥જે રીતે દાણા વગર કોઠારના મારવાથી કંઈ પણ મળતું નથી, ਤਿਉ ਸਾਕਤ ਤੇ ਕੋ ਨ ਬਰਾਸਾਇਆ ॥੪॥તેમ જ માયાવી મનુષ્યથી કોઈને ફાયદો થતો નથી ॥૪॥
ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੧ભૈરઉ મહેલ ૫ ઘર ૧ ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥એક શાશ્વત પરમાત્મા છે જે સાચા ગુરુની કૃપાથી પ્રાપ્ત થાય છે ਸਗਲੀ ਥੀਤਿ ਪਾਸਿ ਡਾਰਿ ਰਾਖੀ ॥બધી તિથીઓ પૂનમ, અગિયારસ વગેરેના લોકોએ માર્ગ કરી દીધો અને ਅਸਟਮ ਥੀਤਿ ਗੋਵਿੰਦ ਜਨਮਾ ਸੀ ॥੧॥આઠમની તિથિએ શ્રીકૃષ્ણ-જન્માષ્ટમી પર પ્રભુનો જન્મ માનવા લાગી ગયા ॥૧॥ ਭਰਮਿ ਭੂਲੇ
ਮਧੁਸੂਦਨੁ ਜਪੀਐ ਉਰ ਧਾਰਿ ॥દિલમાં પરમાત્માનું નામ જપ; ਦੇਹੀ ਨਗਰਿ ਤਸਕਰ ਪੰਚ ਧਾਤੂ ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਹਰਿ ਕਾਢੇ ਮਾਰਿ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥શરીરરૂપી નગરમાં સ્થિત કામાદિક પાંચ લુટેરાઓ ગુરુ-ઉપદેશથી મારી શકાય છે ॥૧॥વિરામ॥ ਜਿਨ ਕਾ ਹਰਿ ਸੇਤੀ ਮਨੁ ਮਾਨਿਆ ਤਿਨ ਕਾਰਜ ਹਰਿ ਆਪਿ ਸਵਾਰਿ ॥જેનું મન પ્રભુમાં જ રમી રહે છે, તે તેના કાર્ય પોતે સંભાળી લે
ਗੁਰ ਸਬਦੀ ਹਰਿ ਭਜੁ ਸੁਰਤਿ ਸਮਾਇਣੁ ॥੧॥ગુરુ ઉપદેશ દ્વારા એકાગ્રચિત્ત થઈને પરમાત્માનું ભજન કર ॥૧॥ ਮੇਰੇ ਮਨ ਹਰਿ ਭਜੁ ਨਾਮੁ ਨਰਾਇਣੁ ॥હે મન! નારાયણ-સ્વરૂપ હરિ-નામનું ભજન-સંકીર્તન કર. ਹਰਿ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰੇ ਸੁਖਦਾਤਾ ਗੁਰਮੁਖਿ ਭਵਜਲੁ ਹਰਿ ਨਾਮਿ ਤਰਾਇਣੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥જો કે સુખદાતા પ્રભુ કૃપા કરી દે તો ગુરુના માધ્યમથી તેનું નામ સંસાર-સમુદ્રથી પાર કરાવી દે
ਆਪੇ ਗੁਰਮੁਖਿ ਦੇ ਵਡਿਆਈ ਨਾਨਕ ਨਾਮਿ ਸਮਾਏ ॥੪॥੯॥੧੯॥નાનકનું કહેવું છે કે તે ગુરુમુખને જ મોટાઈ આપે છે, આ રીતે તે નામમાં જ સમાઈ જાય છે ॥૪॥૯॥૧૯॥ ਭੈਰਉ ਮਹਲਾ ੩ ॥ભૈરઉ મહેલ ૩॥ ਮੇਰੀ ਪਟੀਆ ਲਿਖਹੁ ਹਰਿ ਗੋਵਿੰਦ ਗੋਪਾਲਾ ॥મારી પાટી પર હરિનામ લખી દે; ਦੂਜੈ ਭਾਇ ਫਾਥੇ ਜਮ ਜਾਲਾ ॥હરિ સિવાય કોઈ બીજાથી લગાવ લગાવવો
ਜਿਨ ਮਨਿ ਵਸਿਆ ਸੇ ਜਨ ਸੋਹੇ ਹਿਰਦੈ ਨਾਮੁ ਵਸਾਏ ॥੩॥જેના મનમાં પ્રભુ વસી ગયો છે, તે જ મનુષ્ય શોભાનું પાત્ર છે અને તેના હૃદયમાં પ્રભુ નામની સ્મૃતિ વસેલી રહે છે ॥૩॥ ਘਰੁ ਦਰੁ ਮਹਲੁ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦਿਖਾਇਆ ਰੰਗ ਸਿਉ ਰਲੀਆ ਮਾਣੈ ॥જેને સદ્દગુરૂએ સાચું ઘર-દરવાજો દેખાડી દીધા છે, તે આનંદ જ મેળવે છે. ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਹੈ
ਨਾਮੇ ਨਾਮਿ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ਜਿਸ ਨੋ ਮੰਨਿ ਵਸਾਏ ॥੨॥જે મનુષ્ય પ્રભુનું નામ મનમાં વસાવી લે છે, તેને નામ દ્વારા કીર્તિ પ્રાપ્ત થાય છે ॥૨॥ ਸਤਿਗੁਰੁ ਭੇਟੈ ਤਾ ਫਲੁ ਪਾਏ ਸਚੁ ਕਰਣੀ ਸੁਖ ਸਾਰੁ ॥સદ્દગુરુથી મેળાપ થઈ જાય તો ફળ પ્રાપ્ત થાય છે અને સતકર્મ જ સુખાધાર છે. ਸੇ ਜਨ ਨਿਰਮਲ ਜੋ ਹਰਿ ਲਾਗੇ ਹਰਿ ਨਾਮੇ