ਸੇਜ ਏਕ ਏਕੋ ਪ੍ਰਭੁ ਠਾਕੁਰੁ ਮਹਲੁ ਨ ਪਾਵੈ ਮਨਮੁਖ ਭਰਮਈਆ ॥હૃદયરૂપી પથારી એક જ છે અને એક ઠાકોર પ્રભુ જ તેના પર આવી વસે છે પરંતુ મનમુખી જીવ ભ્રમોમાં જ ભટકી રહે છે અને તેને આત્મસ્વરૂપ મળતું નથી. ਗੁਰੁ ਗੁਰੁ ਕਰਤ ਸਰਣਿ ਜੇ ਆਵੈ ਪ੍ਰਭੁ ਆਇ ਮਿਲੈ ਖਿਨੁ ਢੀਲ ਨ ਪਈਆ ॥੫॥જે ‘ગુરુ-ગુરુ’ કરતા તેની
ਮਨ ਕੀ ਬਿਰਥਾ ਮਨ ਹੀ ਜਾਣੈ ਅਵਰੁ ਕਿ ਜਾਣੈ ਕੋ ਪੀਰ ਪਰਈਆ ॥੧॥મનની વ્યથા મન જ જાણે છે, બીજી કોઈ પારકી વેદના શું જાણી શકે છે ॥૧॥ ਰਾਮ ਗੁਰਿ ਮੋਹਨਿ ਮੋਹਿ ਮਨੁ ਲਈਆ ॥પ્રેમાળ ગુરુએ મારું મન મોહી લીધું છે. ਹਉ ਆਕਲ ਬਿਕਲ ਭਈ ਗੁਰ ਦੇਖੇ ਹਉ ਲੋਟ ਪੋਟ ਹੋਇ ਪਈਆ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥હું ખૂબ
ਹਰਿ ਹਰਿ ਉਸਤਤਿ ਕਰੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਰਖਿ ਰਖਿ ਚਰਣ ਹਰਿ ਤਾਲ ਪੂਰਈਆ ॥੫॥હું હરિ ચરણોને પોતાના મનમાં વસાવીને તથા પગ સ્વર તાલમાં ટકાવીને હરિની સ્તુતિ કરતો રહું છું ॥૫॥ ਹਰਿ ਕੈ ਰੰਗਿ ਰਤਾ ਮਨੁ ਗਾਵੈ ਰਸਿ ਰਸਾਲ ਰਸਿ ਸਬਦੁ ਰਵਈਆ ॥આ મન હરિના રંગમાં લીન થઈને તેનું જ ગુણગાન કરે છે અને રસોના રસ શબ્દનું
ਮਿਲਿ ਸਤਸੰਗਤਿ ਪਰਮ ਪਦੁ ਪਾਇਆ ਮੈ ਹਿਰਡ ਪਲਾਸ ਸੰਗਿ ਹਰਿ ਬੁਹੀਆ ॥੧॥સંતોની સંગતિમાં મળીને મેં પરમપદ મેળવી લીધું છે. જેમ એરંડ તેમજ ઢાકના વૃક્ષ ચંદનની સંગતિ કરીને ચંદન બની જાય છે, તેમ જ હું પણ હરિથી મળીને સુગંધિત થઈ ગયો છું ॥૧॥ ਜਪਿ ਜਗੰਨਾਥ ਜਗਦੀਸ ਗੁਸਈਆ ॥જગન્નાથ, જગદીશ, ગુસઈનું જાપ કર, ਸਰਣਿ ਪਰੇ ਸੇਈ ਜਨ
ਸਾਚਾ ਨਾਮੁ ਸਾਚੈ ਸਬਦਿ ਜਾਨੈ ॥સાચા શબ્દ દ્વારા જ સત્ય-નામને જણાય છે. ਆਪੈ ਆਪੁ ਮਿਲੈ ਚੂਕੈ ਅਭਿਮਾਨੈ ॥પછી તે પોતે જ જીવને પોતાની સાથે મળાવી લે છે, જેનાથી બધો અભિમાન સમાપ્ત થઈ જાય છે. ਗੁਰਮੁਖਿ ਨਾਮੁ ਸਦਾ ਸਦਾ ਵਖਾਨੈ ॥੫॥ગુરુમુખ હંમેશા જ પરમાત્માનાં નામનું વખાણ કરતો રહે છે ॥૫॥ ਸਤਿਗੁਰਿ ਸੇਵਿਐ ਦੂਜੀ ਦੁਰਮਤਿ ਜਾਈ ॥સદ્દગુરૂની
ਬਿਲਾਵਲੁ ਮਹਲਾ ੧ ॥બિલાવલ મહેલ ૧॥ ਮਨ ਕਾ ਕਹਿਆ ਮਨਸਾ ਕਰੈ ॥જે મન કહે છે, તે જ સંકલ્પ કરે છે. ਇਹੁ ਮਨੁ ਪੁੰਨੁ ਪਾਪੁ ਉਚਰੈ ॥આ મન જ પાપ-પુણ્યની વાત કહે છે ਮਾਇਆ ਮਦਿ ਮਾਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਨ ਆਵੈ ॥માયાના નાશમાં મસ્ત થઈને પણ આની તૃપ્તિ થતી નથી. ਤ੍ਰਿਪਤਿ ਮੁਕਤਿ ਮਨਿ ਸਾਚਾ ਭਾਵੈ ॥੧॥જો મનને સત્ય
ਜੋਗ ਜਗ ਨਿਹਫਲ ਤਿਹ ਮਾਨਉ ਜੋ ਪ੍ਰਭ ਜਸੁ ਬਿਸਰਾਵੈ ॥੧॥જે પ્રભુનું યશ ભુલાવી દે છે, તેનું યોગ તેમજ યજ્ઞ કરવાનું નિષ્ફ્ળ જ સમજ ॥૧॥ ਮਾਨ ਮੋਹ ਦੋਨੋ ਕਉ ਪਰਹਰਿ ਗੋਬਿੰਦ ਕੇ ਗੁਨ ਗਾਵੈ ॥હે નાનક! જે અભિમાન તેમજ મોહ બંનેને ત્યાગીને ગોવિંદનું ગુણગાન કરે છે, ਕਹੁ ਨਾਨਕ ਇਹ ਬਿਧਿ ਕੋ ਪ੍ਰਾਨੀ ਜੀਵਨ ਮੁਕਤਿ ਕਹਾਵੈ ॥੨॥੨॥આ
ਅਨਿਕ ਭਗਤ ਅਨਿਕ ਜਨ ਤਾਰੇ ਸਿਮਰਹਿ ਅਨਿਕ ਮੁਨੀ ॥અનેક ભક્તો, અનેક સંતજન તેમજ અનેક મુનિ તેનું સ્મરણ કરતા સંસાર સમુદ્રથી તરી ગયા છે. ਅੰਧੁਲੇ ਟਿਕ ਨਿਰਧਨ ਧਨੁ ਪਾਇਓ ਪ੍ਰਭ ਨਾਨਕ ਅਨਿਕ ਗੁਨੀ ॥੨॥੨॥੧੨੭॥હે નાનક! પ્રભુ ગુણોનો ઊંડો સમુદ્ર છે અને તેની પ્રાપ્તિ તો આમ છે, જેમ અંધે લાકડી તથા નિર્ધને ધન મેળવી લીધું હોય ॥૨॥૨॥૧૨૭॥
ਬਿਲਾਵਲੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥બિલાવલ મહેલ ૫॥ ਅਪਨੇ ਸੇਵਕ ਕਉ ਕਬਹੁ ਨ ਬਿਸਾਰਹੁ ॥હે સ્વામી પ્રભુ! પોતાના સેવકને ક્યારેય ન ભૂલ, ਉਰਿ ਲਾਗਹੁ ਸੁਆਮੀ ਪ੍ਰਭ ਮੇਰੇ ਪੂਰਬ ਪ੍ਰੀਤਿ ਗੋਬਿੰਦ ਬੀਚਾਰਹੁ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥હે ગોવિંદ! મારા હૃદયથી લાગી રહે. મારા પૂર્વ પ્રેમનો વિચાર કર ॥૧॥વિરામ॥ ਪਤਿਤ ਪਾਵਨ ਪ੍ਰਭ ਬਿਰਦੁ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹਾਰੋ ਹਮਰੇ ਦੋਖ ਰਿਦੈ ਮਤ ਧਾਰਹੁ ॥હે પ્રભુ!
ਤੁਮ੍ਹ੍ਹ ਸਮਰਥਾ ਕਾਰਨ ਕਰਨ ॥હે ગોવિંદ! તૂં સમર્થ તેમજ સર્વકર્તા છે, ਢਾਕਨ ਢਾਕਿ ਗੋਬਿਦ ਗੁਰ ਮੇਰੇ ਮੋਹਿ ਅਪਰਾਧੀ ਸਰਨ ਚਰਨ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥મારા અવગુણ ઢાંકી લે, હું ગુનેગાર તારા ચરણોની શરણમાં આવ્યો છું ॥૧॥વિરામ॥ ਜੋ ਜੋ ਕੀਨੋ ਸੋ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹ ਜਾਨਿਓ ਪੇਖਿਓ ਠਉਰ ਨਾਹੀ ਕਛੁ ਢੀਠ ਮੁਕਰਨ ॥જે કંઈ પણ મેં કર્યું છે, તેને તે જોઈ