ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੫ ॥વસંત મહેલ ૫॥ ਜੀਅ ਪ੍ਰਾਣ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹ ਪਿੰਡ ਦੀਨੑ ॥હે પરમપિતા! આ આત્મા, પ્રાણ, શરીર તારું આપેલ છે, ਮੁਗਧ ਸੁੰਦਰ ਧਾਰਿ ਜੋਤਿ ਕੀਨੑ ॥પોતાનો પ્રકાશ સ્થાપિત કરી તે મને મૂર્ખને સુંદર બનાવી દીધો છે. ਸਭਿ ਜਾਚਿਕ ਪ੍ਰਭ ਤੁਮ੍ਹ੍ਹ ਦਇਆਲ ॥હે પ્રભુ! તું દયાનો ભંડાર છે અને અમે બધા યાચક છીએ, ਨਾਮੁ ਜਪਤ ਹੋਵਤ
ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ ੫ ਘਰੁ ੧ ਦੁਤੁਕੇવસંત મહેલ ૫ ઘર ૧ દ્રિતુકે ੴ ਸਤਿਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥એક શાશ્વત પરમાત્મા છે જે સાચા ગુરુની કૃપાથી પ્રાપ્ત થાય છે ਗੁਰੁ ਸੇਵਉ ਕਰਿ ਨਮਸਕਾਰ ॥હું અભિનંદન કરીને ગુરુની પ્રાર્થના કરું છું. ਆਜੁ ਹਮਾਰੈ ਮੰਗਲਚਾਰ ॥આજ અમારે અહીં ખુશીનો તહેવાર મનાવાય રહ્યો છે, ਆਜੁ ਹਮਾਰੈ ਮਹਾ ਅਨੰਦ ॥આજ અમારે અહીં આનંદ
ਜਨ ਕੇ ਸਾਸ ਸਾਸ ਹੈ ਜੇਤੇ ਹਰਿ ਬਿਰਹਿ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰਿ ਬੀਧੇ ॥દાસના જેટલા પણ જીવન શ્વાસ છે, પ્રભુ પ્રેમનાં વિરહમાં વીંધાઈ ચુક્યા છે. ਜਿਉ ਜਲ ਕਮਲ ਪ੍ਰੀਤਿ ਅਤਿ ਭਾਰੀ ਬਿਨੁ ਜਲ ਦੇਖੇ ਸੁਕਲੀਧੇ ॥੨॥જેમ કમળનો જળથી ખૂબ ગાઢ પ્રેમ હોય છે અને જળને જોયા વગર કરમાઈ જાય છે ॥૨॥ ਜਨ ਜਪਿਓ ਨਾਮੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਨਰਹਰਿ ਉਪਦੇਸਿ
ਕਾਲਿ ਦੈਤਿ ਸੰਘਾਰੇ ਜਮ ਪੁਰਿ ਗਏ ॥੨॥જયારે કાળરૂપી દાનવ સંહાર કરે છે તો તે યમપુરી પહોંચી જાય છે ॥૨॥ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਹਰਿ ਲਿਵ ਲਾਗੇ ॥ગુરુમુખની પરમાત્મામાં જ લગન લાગી રહે છે અને ਜਨਮ ਮਰਣ ਦੋਊ ਦੁਖ ਭਾਗੇ ॥੩॥તેના જન્મ-મરણના બંને જ દુઃખ દૂર થઈ જાય છે ॥૩॥ ਭਗਤ ਜਨਾ ਕਉ ਹਰਿ ਕਿਰਪਾ ਧਾਰੀ ॥પોતાના
ਇਨ ਬਿਧਿ ਇਹੁ ਮਨੁ ਹਰਿਆ ਹੋਇ ॥આ ઉપાયથી આ મન લીલું-છમ થઈ જાય છે ਹਰਿ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਜਪੈ ਦਿਨੁ ਰਾਤੀ ਗੁਰਮੁਖਿ ਹਉਮੈ ਕਢੈ ਧੋਇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥જો દિવસ-રાત પરમાત્માનું જાપ કરાય, ગુરુ અહંની ગંદકીને સાફ કરી દે તો ॥૧॥વિરામ॥ ਸਤਿਗੁਰ ਬਾਣੀ ਸਬਦੁ ਸੁਣਾਏ ॥સદ્દગુરૂએ વાણીથી શબ્દ સંભળાવ્યા છે, ਇਹੁ ਜਗੁ ਹਰਿਆ ਸਤਿਗੁਰ ਭਾਏ ॥੨॥સદ્દગુરૂના નિર્દેશ
ਗੁਰ ਪੂਰੇ ਤੇ ਪਾਇਆ ਜਾਈ ॥જેને સંપૂર્ણ ગુરુથી જ મેળવી શકાય છે. ਨਾਮਿ ਰਤੇ ਸਦਾ ਸੁਖੁ ਪਾਈ ॥પ્રભુ-નામમાં લીન રહેવાથી હંમેશા સુખ પ્રાપ્ત થાય છે, ਬਿਨੁ ਨਾਮੈ ਹਉਮੈ ਜਲਿ ਜਾਈ ॥੩॥પરંતુ નામ વિહીન મનુષ્ય અહમમાં જ સળગી જાય છે ॥૩॥ ਵਡਭਾਗੀ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਬੀਚਾਰਾ ॥કોઈ ખુશનસીબ જ પરમાત્માનાં નામનું ચિંતન કરે છે, ਛੂਟੈ ਰਾਮ ਨਾਮਿ
ਦਰਿ ਸਾਚੈ ਸਚੁ ਸੋਭਾ ਹੋਇ ॥તે સાચા પ્રભુના દરબારમાં જ શોભા પ્રાપ્ત થાય છે અને ਨਿਜ ਘਰਿ ਵਾਸਾ ਪਾਵੈ ਸੋਇ ॥੩॥તેને જ પોતાના સાચા ઘરમાં નિવાસ પ્રાપ્ત થાય છે ॥૩॥ ਆਪਿ ਅਭੁਲੁ ਸਚਾ ਸਚੁ ਸੋਇ ॥પરમાત્મા કોઈ ભૂલ કરતો નથી, તે શાશ્વત છે, ਹੋਰਿ ਸਭਿ ਭੂਲਹਿ ਦੂਜੈ ਪਤਿ ਖੋਇ ॥બાકી સંસારના બધા લોકો ભૂલ કરી
ਪਰਪੰਚ ਵੇਖਿ ਰਹਿਆ ਵਿਸਮਾਦੁ ॥તે જગત નાટકને જોઈને આશ્ચર્યચકિત થઈ જાય છે. ਗੁਰਮੁਖਿ ਪਾਈਐ ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਾਦੁ ॥੩॥નામની બક્ષીશ ગુરૂથી જ પ્રાપ્ત થાય છે ॥૩॥ ਆਪੇ ਕਰਤਾ ਸਭਿ ਰਸ ਭੋਗ ॥સંસારને બનાવનાર પરમેશ્વર પોતે જ બધા રસ ભોગવે છે. ਜੋ ਕਿਛੁ ਕਰੇ ਸੋਈ ਪਰੁ ਹੋਗ ॥જે કંઈ તે કરે છે, તે નિશ્ચય થાય છે. ਵਡਾ ਦਾਤਾ
ਨਦਰਿ ਕਰੇ ਚੂਕੈ ਅਭਿਮਾਨੁ ॥જો પરમાત્મા કૃપાદ્રષ્ટિ કરી દે તો અભિમાન દૂર થઈ જાય છે અને ਸਾਚੀ ਦਰਗਹ ਪਾਵੈ ਮਾਨੁ ॥સાચા દરબારમાં યશ પ્રાપ્ત થાય છે. ਹਰਿ ਜੀਉ ਵੇਖੈ ਸਦ ਹਜੂਰਿ ॥ભક્તજન પ્રભુને હંમેશા પાસે જ જુએ છે અને ਗੁਰ ਕੈ ਸਬਦਿ ਰਹਿਆ ਭਰਪੂਰਿ ॥੩॥ગુરુના શબ્દથી તેને બધામાં વ્યાપ્ત પ્રભુ દેખાઈ દે છે ॥૩॥ ਜੀਅ
ਜਿਨ ਕਉ ਤਖਤਿ ਮਿਲੈ ਵਡਿਆਈ ਗੁਰਮੁਖਿ ਸੇ ਪਰਧਾਨ ਕੀਏ ॥જેને રાજસિંહાસન પર બેસવાની મોટાઈ મળે છે, તેને તે જ પ્રમુખ બનાવે છે. ਪਾਰਸੁ ਭੇਟਿ ਭਏ ਸੇ ਪਾਰਸ ਨਾਨਕ ਹਰਿ ਗੁਰ ਸੰਗਿ ਥੀਏ ॥੪॥੪॥੧੨॥ગુરુ નાનકનું ફરમાન છે કે ગુરુ-પારસથી મુલાકાત કરી તે પણ ગુણવાન બની જાય છે અને ગુરુના સંપર્કમાં જ રહે છે ॥૪॥૪॥૧૨॥ ਬਸੰਤੁ ਮਹਲਾ